کود ان پی کا و اهمیت آن، راهنمای انتخاب گرید مناسب

کود ان پی کا

کود ان پی کا ترکیبی از سه ماده غذایی اصلی مورد نیاز گیاه برای ادامه حیات و رشد است. کشاورزی به شدت برای تامین مواد مغذی به کود ان پی کا متکی است. اگر گیاه به هر دلیلی ( تثبیت مواد مغذی، فقدان عناصر ماکرو در سنگ بسترمادری، عدم دسترسی و …) نتواند این سه عنصر پر مصرف را از خاک به مقدار کافی جذب کند کشاورز باید اقدام به مصرف کودهای شیمیایی و صنعتی نماید تا گیاه قادر به ادامه زندگی سالم خود باشد.

در صورتی که این سه عنصر در خاک به مقدار کم وجود داشته باشند برای افزایش عملکرد محصول استفاده از کودهای شیمیایی تنها راه چاره خواهد بود.

دو عنصر مهم موجود در کود ان پی کا

نیتروژن در بسیاری از فرآیندهای گیاهی مورد نیاز برای رشد دخیل است مخصوصا برای کلروفیل سازی و فتوسنتز که فرآیندی برای تولید فتواسیمیلات هاست نیتروژن حائز اهمیت است. در صورت فقدان عنصر نیتروژن در خاک عملکرد گیاهان می تواند تا حد قابل توجهی کاهش پیدا کند.

نیتروژن در ساختار DNA، RNA و پروتئین ها حضور دارد. با اینکه نیتروژن مولکولی N2 در هوا وجود دارد اما گیاه قادر به استفاده از آن نیست و باید به صورت نیتراتی و یا امونیاکی ازت را جذب کند. نیتروژن به رشد سریع شاخ و برگ و ایجاد چتر برگی وسیع کمک می کند.

فسفر در NPK

فسفر باعث استحکام ریشه ها، افزایش کیفیت محصول و بالا رفتن عملکرد می شود. فسفر همچنین برای فاز زایشی و گلدهی گیاه نیز مفید است. به فسفر عنصر ریشه زا نیز می گویند چرا که باعث ایجاد ریشه ها نیز می شود.

پتاسیم در ان پی کا

پتاسیم را عنصر کیفیت نیز می نامند زیرا در بسیاری از خصوصیات مرتبط با کیفیت مثل رنگ میوه، شکل میوه، کیفیت محصول و حتی مزه نقش دارد. کاربرد پتاسیم باعث افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش­ های محیطی مثل سرما، گرما، شوری، خشکی، آفات و بیماری ها می شود.

پتاسیم در ان پی کا

کود ان پی کا به صورت مایع، گازی، گرانول و پودری وجود دارند که رایج ترین نوع مصرف آن در مزارع و باغات پودر است. کودهای ان پی کا با درصدهای مختلفی از سه عنصر اصلی در بازار موجود هستند که با توجه به نیاز گیاه می توان اقدام به خرید کود NPK نمود. در برخی از کودهای ان پی کا عناصر دیگری مانند گوگرد و یا سایر ریزمغذی ها هم به چشم می خورد.

اگر کود حاوی عناصر ریز مغذی هم باشد روی برچسب حروف TE+ درج میکنند که مخفف کلمه trace element  یا عناصر کم مصرف است. البته ذکر این نکته لازم است که میزان عناصر کم مصرف معمولا بسیار کمتر از سه عنصر اصلی نامبرده شده است.

روش های تولید NPK

  1. تولید برپایه آمونیوم فسفات/ آمونیوم نیترات
  2. تولید برپایه نیترو فسفات (مخلوط اسیدی):  در این روش سنگ فسفات را در نیتریک اسید حل می نمایند. باقی مانده مواد مانند فسفریک، سولفوریک و نیتریک اسید پس از حل شدن به مخلوط اضافه می شوند. به دوغاب اسیدی موجود آمونیوم فسفات و ترکیبات حاوی پتاسیم اضافه می شود. سپس مواد گرانوله و خشک می شوند که شامل مراحل غربالگری؛ خنک کردن و کوت کردن هستند.
  3. تولید برپایه route-ODDA
  4. ترکیب مکانیکی مواد

مرسوم ترین سیستم های تولید کود ان پی کا:

  1. سیستم گرانولاسیون و راکتور
  2. سیستم گرانولاسیون مخزنی
  3. سیستم گرانولاسیون میکسر-خشک کن به همراه آسیای مخلوط کننده گل
  4. سیستم حبه کن دیسکی
  5. سیستم گرانولاسیون کروی ساز
  6. سیستم کپسول ساز

در مورد نسبت های ان پی کا و اعداد روی بسته کود به کرات در مقالات گذشته صحبت شده است برای درک بهتر و مرور مطالب لطفا به عکس زیر مراجعه نمایید.

چه گریدی از ان پی کارا باید خرید؟

انتخاب گرید مطلوب کود بر اساس آنالیز خاک و نیاز گیاه انجام می گیرد. به عنوان مثال اگر هدف شما پرورش سبزیجات، علوفه و یا پر برگ شدن محصول است باید ان پی کایی تهیه نمایید که درصد نیتروژن آن بالا باشد به اصطلاح به آن ها ازت بالا می گویند.

در صورتی که هدف از کشت اندام های زایشی و گل باشد باید کود فسفر بالا انتخاب نمایید تا به تشکیل شکوفه کمک کند.

گرید کود سه بیست یک گرید متعادل است که برای اکثر گیاهان خانگی کاربر دارد. گریدهای نیتروژن پایین برای کاکتوس ها مناسب هستند. گریدهای پتاس بالا نیز برای گل و میوه دهی گیاهان مثلا گوجه مطلوب واقع می شوند.

شاید برای شما سوال پیش آمده باشد که چرا شرکت های تولید کود ان پی کابا فرمول ۲۰-۲۰-۶۰ تولید و روانه باز نمی کنند؟ چند دلیل می توان برای آن ذکر نمود.

  1. میزان عناصر باید تناسب داشته باشد. ترکیب ازت و فسفر کاملا آزمایش شده و تاثیر متقابل آن ها به طور دقیق سنجیده می شود. بنابراین ترکیب کردن آن ها با هر نسبتی کار درستی نیست.
  2. معمولا همین نسبت های مرسوم موجود در بازار نیاز گیاهان را تامین می کنند.
  3. ترکیبات دیگری که به جذب عناصر توسط گیاه کمک می کنند به عنوان ترکیبات خنثی و یا تکمیلی با درصدهای مشخصی باید به کودها اضافه شوند.
  4. در صورت اضافه شدن عناصر کم مصرف از نسبت عناصر ماکرو اصلی کاسته می شود.

بازنویسی: نرگس اسدیان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *