کود ازت بالا چیست؟ نحوه مصرف و علائم کمبود ازت

کود شیمیایی

کود ازت بالا یا نیتروژن با نماد شیمیایی N نشان داده میشود این عنصر از درشت مغذی ها (ماکرومغذی) هاست که به میزان زیاد باید در دسترس گیاه قرار بگیرد. این عنصر پر مصرف اگرچه در هوا بصورت مولکولی N2 وجود دارد اما این ازت جوی قابل استفاده برای گیاه نیست میگروارگانیسم هایی هستند که از ازت یا نیتروژنی جوی استفاده می کنند.

فرم هایی که قابل استفاده گیاه هستند نیترات (آنیون دارای بار منفی) و آمونیوم (کاتیون دارای بار مثبت) می باشند. کود ازت بالا عنصری پویا یا متحرک است پس در نتیجه اگر کمبود ازت رخ دهد این برگ های پیر هستند که ابتدا علائم کمبود ازت را نشان می دهند.

نیتروژن در خاک هایی که ماده آلی زیادی وجود داشته باشد بیشتر وجود خواهد داشت همچنین عنصر ازت در خاک های مرطوب بیشتر از خاک های خشک حضور دارد در خاک های سنگین نیز مقدار ازت بیشتر از خاک های سبکتر و شنی است.

کود ازت بالا چیست؟

بطور کلی، به کودی که دارای سه عنصر ازت، نیتروژن و پتاسیم باشد کود NPK  می گویند، حال پاسخ دقیق تری برای پرسش کود ازت بالا چیست ارائه می شود؛ درواقع به کود NPK که مقدار عنصر نیتروژن (ازت) آن بیشتر از درصد دو عنصر دیگر باشد اطلاق می شود. کودهای ازت بالا می توانند دارای عناصر ریزمغذی مانند منگنز، آهن و غیره در حد ppm باشند.

برای شفاف شدن مطلب فرض کنید روی برچسب کود عدد ۱۰-۱۰-۲۰ نوشته شده باشد این کود دارای ۲۰ درصد نیتروژن و ۱۰ درصد فسفر و ۱۰ درصد پتاسیم است که نوعی کود کامل ازت بالا محسوب می گردد و اگر چنین کودی علاوه بر ماکرو مغذی های نام برده شده دارای تعدادی عنصر ریزمغذی مانند منیزیم، مس، گوگرد و… در حد  ppm باشد و در عین حال ازت آن از سایر عناصر مقدار بیشتری داشته باشد به آن کود ازت بالا می گویند.

کود با ازت بالا

مزایای مصرف کود با ازت بالا چیست؟

نیتروژن موجود در کودهای ازت بالا به فرم های آمونیاکی، نیتراتی و … است که در کنار تامین نیتروژن گیاه سایر عناصر مانند آهن، فسفر، منگنز پتاس، روی و … را برای آن فراهم می سازد. مقدار مصرف کود ازت بالا برای هر محصول و هرگیاهی متفاوت است حتی شرایط مزرعه نیز می تواند بر روی مقدار کود مورد نیاز تاثیرگذار باشد.

کودهای حاوی نیتروژن برای فاز رویشی گیاه بسیار کمک کننده هستند و به ایجاد کانوپی سبز و پربرگ کمک خواهند کرد اما چون کودهای ازت بالا عناصر دیگری دارند که برای فاز زایشی کمک کننده هستند می توان گفت علاوه بر تاثیر مثبت بر روی سبزینگی گیاه بر روی میوه و گلدهی نیز تاثیرات مطلوبی خواهند داشت. نیتروژن که از عناصر پرمصرف به شمار می آید در تولید کلروفیل نقش اول را بازی می کند.

برای تولید فراورده های فتوسنتزی قطعا گیاه به این عنصر نیاز دارد پس مصرف نیتروژن به مقدار کافی و مناسب می تواند عملکرد محصول شما را تا میزان قابل توجهی بالا ببرد. اصولا کشاورزان کود نیتروژن مورد نیاز محصول خود را تقسیط می نمایند و در ۳ یا ۴ تکرار استفاده می کنند. در صورتی که کود شما حاوی فسفر باشد بهتر است در ابتدای مراحل کشت اقدام به مصرف کود نمایید.

 

علائم کمبود ازت

کمبود هر عنصری دارای علائم ویژه ای است که البته گاها ممکن است به علت نزدیکی و شباهت زیاد بین علائم قدرت تشخیص به حداقل تقلیل یابد در این صورت پیشنهاد می کنیم از آزمایش خاک برای تعیین دقیق کود ازت بالا کمک بگیرید. با این حال چند نمونه از علائم کمبود نیتروژن در گیاهان را برای شما آورده ایم:

  • رنگ پریدگی برگ ها مانند زرد شدن (کلروز) و در صورت شدت گرفتن کمبود به کلروز (مرگ بافتی) و قهوه ای شدن برگ ها می انجامد
  • کاهش رشد و توسعه گیاه
  • کوتولگی و قد کوتاهی در گیاه
  • ریزش شکوفه ها و گل ها
  • نازک شدن انتهای خیار
  • در نتیجه کاهش عملکرد محصول و کیفیت آن

وظیفه ازت در گیاه چیست؟

  • ساخت پروتئین ها
  • حضور در ساختار DNA و RNA
  • افزایش فتوسنتز در گیاه
  • افزایش مواد اسیمیلاتی و هیدروکربنی در گیاه
  • کود ازت بالا باعث افزایش رشد رویشی
  • کمک به بهبود میوه دهی
  • ایجاد شادابی و طراوت در گیاه به خصوص در میوه و برگ ها
  • ایجاد حالت تردی و پرآب شدن در سلول ها

اثر کود ازت بالا

همان طور که گفتیم نیتروژن باعث افزایش رشد رویشی در گیاه می گردد محصولاتی که به منظور استفاده از برگ و شاخساره آنها کشت می شوند مصرف ازت باید بیشتر از محصولاتی باشد که هدف ما برداشت ریشه و یا دانه آنهاست. با یک مثال برای شما توضیح می دهیم:

بعنوان مثال زمانیکه گیاهی مانند چغندر  را بعنوان علوفه مورد کشت قرار داده ایم ازت بیشتری بکار می بریم چون هدف ما برداشت برگ و شاخه است در صورتی که هدف ما برداشت بذر چغندر باشه بهتر است اندکی مقدار ازت مصرفی را کاهش دهیم البته همچنان نیاز به ازت وجود دارد اما در کشت علوفه ای که رشد رویشی باید تقویت گردد میزان ازت بالایی می خواهیم به همین دلیل کودهای ازت بالا انتخاب مناسبی خواهند بود چون این این کودها عنصر ازت بالایی دارند.

البته به این نکته دقت کنید که برخی گیاهان به نیتروژن بالا بطور کل نیاز دارند حتی اگر هدف ما برداشت دانه باشد، در این نوع گیاهان باز هم توصیه می شود ازت بیشتری بکار برده شود به این نوع گیاهان مصرف کننده سنگین نیتروژن می گویند.

فرمول کود ازت بالا

کودهایی که تحت عنوان ازت (نیتروژن) بالا در بازار عرضه می گردند علاوه بر اینکه عنصر نیتروژن را در خود جای دادند بلکه بسته به فرمولاسیونی که شرکت عرضه می کند ممکن است دارای عناصری دیگری نیز باشند. این عناصر می توانند شامل: مس، مولیبدن، روی، بور، منگنز و حتی حاوی آمینواسید، فولویک اسید و هیومیک اسید نیز باشند.

حتی نوع نیتروژنی که در این کودها بکار می رود از منابع مختلفی مانند اوره، نیترات، آمونیاک و… هستند میزان منابع نیتروژن آنها بر روی برچسب کود ثبت گردیده است. درصد N کلی آنها ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ درصد می باشد که به صورت ۰-۰-۱۰، ۰-۰-۲۰، ۰-۰-۳۰ ( اگر کود دارای عناصر پتاسیم و فسفر نیز باشد میزان این دو عنصر نیز به صورت عدد مثلا ۱۰-۱۰-۳۰) روی محصول کودی نشان داده می شوند. کشاورز بسته به نوع محصول و نوع نیازی که گیاه به N دارد باید یکی از مدل های موجود را انتخاب و بکار برد.

این کود ها به فرم های مایع و یا پودری در اندازه های مختلف در بازار موجود هستند.

کود ازت

توصیه های کلی برای مصرف کود ازت بالا

اوصولا ازت در چندین مرحله (پیش کشت، رویشی، قبل از گلدهی، تشکیل میوه، تکمیل میوه) به یا گیاه داده می شود که نوع کابرد می تواند به صورت خاک مصرف یا برگ مصرف (محلولپاشی برگی) باشد. میزان و مقدار مورد نیاز هر محصول به نیتروژن بسته به شرایط خاک و فیزیولوژی خود گونه گیاهی متفاوت است. بهتر است برای مشاوره با یک متخصص زبده مشورت کنید.

خرید کودهای نیتروژنه (ازت دار)

به طور کلی کودهایی که حاوی عنصر نیتروژن ( با نماد شیمیایی N) هستند به صورت تک عنصری که فقط دارای عنصر نیتروژن هستند مانند اوره، آمونیوم و به صورت چند عنصری که همراه با نیتروژن عناصر دیگری مانند سولفات، پتاسیم فسفر و … را نیز همراه دارند مثل سولفات آمونیم ، کودهای ازت بالا، و … به فروش می رسند. این کودها می توانند جامد و یا مایع باشند و درصدهای متفاوتی از نیتروژن را شامل گردند.

برای خرید کودهای نیتروژنه و ازت بالا بهتر است ابتدا نیازهای گیاه خود و شرایط خاک مزرعه خود را بشناسید و در صورت لزوم به سمت خرید کود بروید.

شرکت میکرولایز (رگبرگ مهرپاسارگاد) کودهای نیتروژنه را به صورت تک عنصری با درصدهای مختلف تولید نموده است که به صورت مایع و در بسته بندی های یک کیلوگرمی روانه بازار می گردند. برای خرید کود نیتروژن میکرولایز با شرکت تماس حاصل نمایید. اگر علاقمند باشید، در این مطلب می توانید اطلاعات خوبی درباره کود ۲۰ ۲۰ ۲۰ به دست بیاورید. از دیگر کود های مناسب برای رشد می توان به میکرولایز ۶-۴-۴ اشاره کرد.

بازنویسی: نرگس اسدیان

 

1 thought on “کود ازت بالا چیست؟ نحوه مصرف و علائم کمبود ازت”

  1. Pingback: مزایای استفاده از سولفات آمونیوم برای یونجه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *